السيد محمد حسين الطهراني
457
معاد شناسى (فارسى)
جَذْبَةٌ مِن جَذَباتِ الْحَقِّ تُوازى عِبادَةَ الثَّقَلَيْن « 1 » . « يك كشش از كششهاى حضرت خداوند رحمن ، برابر با عبادت جنّ و انس است » . تأثير علوم و معارف جلاليّه در سالك اگر اين علوم و معارف توأم با حرارت طلب باشد و پيوسته عشق در سالك زنده باشد ، قدرى از مادّهء زنجبيل كه مادّهء گرمى است ، به آن علوم ضميمه مىشود : وَ يُسْقَوْنَ فِيها كَأْساً كانَ مِزاجُها زَنْجَبِيلًا . « 2 » « و در آن بهشت آشامانيده مىشوند از كاسههاى شرابى كه با آن زنجبيل ممزوج شده است . » و چون خداوند بخواهد قدرى آنان را آرامش بخشد و بواسطهء
--> ( 1 ) اين جمله در كتب اهل سلوك دائر است ، و شيخ نجم الدّين رازى در « مرصاد العباد » در ص 212 و ص 225 و ص 369 و ص 511 ، و نيز در كتاب « عشق و عقل » ص 64 آورده است . و معلِّق و مصحِّح و شارح لغات آن در ص 109 و 110 از مصحِّح كتاب « فيه ما فيه » مثنوى نقل كرده است كه اين جمله از سخنان أبو القاسم إبراهيم بن محمّد نصرآبادى است . و جامى در شرح حال إبراهيم بن أدْهَم با مختصر اختلافى آورده است كه : جَذْبَةٌ مِن جذباتِ الحقّ تُرْبى علَى عملِ الثَّقلَين . أبو سعيد أبو الخير نيز با تعبير كما قال الشّيخ اين عبارت را ذكر كرده است . ( « أسرار التّوحيد » چاپ طهران ، ص 247 ) و مولانا جلال الدّين نيز در « مثنوى » فرموده است : اين چنين سيرى است مستثنى ز جنس * كان فزود از اجتهاد جنّ و انس اين چنين جذبى است نى هر جذب عام * كه نهادش فضل أحمد و السّلام ( 2 ) آيه 17 ، از سورهء 76 : الدَّهر